A+ A A-

Zuivelfabriek

Van grote invloed op het boerenbestaan in ons dorp is de oprichting van de Coöperatieve Vereniging “De Coöperatieve Roomboterfabriek Eelde” op 30 januari 1896. De stichtingsakte vermeldt dat op die dag voor notaris mr. Robertus Driessens in Zuidlaren zeven landbouwers uit Eelde en Paterswolde voor zichzelf en als gemachtigden van 92 landbouwers, een kastelein, arbeiders en timmerlieden.

Deze Melkfabriek in 1910 200personen verklaren, dat ze een coöperatieve roomboterfabriek willen stichten ter bereiding en het te gelde maken van roomboter. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt dan 3.000 gulden. Er worden aandelen uitgezet van tien gulden. De kleinste aandeelhouder bezit één aandeel en de grootste acht.
Het eerste bestuur bestaat uit de groep zeven landbouwers met als voorzitter J. Harlief, secretaris J. Swartwolt en penningmeester K. Dussel. De eerste directeur is T.D. Huizinga.

zuivelfabriek in 1950 200Jarenlang is de melkfabriek een markant punt in Eelde. ’s Morgens en in de zomer ook ’s avonds wordt de melk bij de boeren opgehaald en naar de fabriek gebracht om tot boter te worden verwerkt. Met veel lawaai en nog meer geschreeuw verdwijnen de melkbussen in de fabriek om er gevuld met ondermelk (varkensvoer) of karnemelk weer uit te komen. Door de gezamenlijke bereiding van de boter kan men een veel beter product leveren, dat ook voor de uitvoer geschikt is. De prijs van de melk wordt bepaald door het vetgehalte. Geregelde controles op de boerderijen door monsterneming bevordert ook de hygiëne. Indirect wordt daardoor de volksgezondheid positief beïnvloed. Om meer geld te beuren voor de melk let de boer op de productie van zijn koeien. Dit mondt uit in veekeuringen en stamboekvee.

roomboterverpakking omstreeks 1940 200Na verloop van tijd begint men ook met de verkoop van veevoeder en kunstmest. Door gezamenlijk in te kopen kan men de prijs drukken. Doordat de kopers ook melk aan de fabriek leveren, is het financiële risico voor het bestuur niet zo groot. Voor de boeren is het wel zaak het melkboekje goed in de gaten te houden, zodat niet meer aan kunstmest en veevoeder wordt uitgegeven dan de melk opbrengt; een spannend moment op zaterdagochtend!

Stond aanvankelijk de bereiding van boter centraal, omstreeks 1935 wordt de verkoop van andere zuivelproducten van de fabriek aan de bevolking van Eelde interessant. De melkventer wordt dan de dagelijkse leverancier.

melkventer H Hof 1941 200Schaalvergroting, zowel van het boerenbedrijf als van de zuivelfabrieken, leidt ertoe, dat in 1965 de fabriek wordt overgenomen door de DOMO. Deze organisatie heeft tot 1967 de productie in Eelde voortgezet. Op 27 april 1967 wordt de laatste melk ontvangen en sluit men de poorten.

De laatste directeur, E. Harms, heeft nog vele jaren tegen het leegstaande en steeds verder in verval rakende gebouw aangekeken. In die periode is de fabriek regelmatig gebruikt voor het oefenen en houden van wedstrijden door de brandweer.

 

Bezoek het Historisch Centrum

Open op woensdag van 14.00 tot 16.00 uur.

Bezoek op andere dagen en tijden is mogelijk op afspraak. Tel: 050-3090874

of via info@oleel.nl  

In de periode juni t/m augustus gesloten.

Contactgegevens Ol Eel

Historisch Centrum Ol Eel

 

Bähler-Boermalaan 6

 facebook-icon        Facebook

9765 AP Paterswolde

Telefoon: 050-3090874

 googlemaps 32       Google Maps

Email: info@oleel.nl

NL35 RABO 0376 0835 57